Tommy Gun

De Tommy Gun is de volksnaam voor de Thompson submachine gun, een Amerikaans automatisch vuurwapen dat werd ontwikkeld door generaal John T. Thompson en voor het eerst geproduceerd in 1919. Het wapen vuurde pistoolmunitie af in hoog tempo en was bedoeld als compakt, mobiel wapen voor gebruik op korte afstand. Hoewel de Thompson zijn reputatie aanvankelijk opbouwde in de Amerikaanse onderwereld tijdens de jaren twintig, werd het tijdens de Tweede Wereldoorlog een van de meest herkenbare wapens van de geallieerde strijdkrachten.
Bij het uitbreken van de oorlog nam het Amerikaanse leger de Thompson op grote schaal in gebruik. Het wapen was geliefd bij infanteristen, para’s en verkenners vanwege zijn hoge vuursnelheid en betrouwbaarheid in moeilijke omstandigheden. De robuuste constructie maakte het geschikt voor gebruik in modder, regen en extreme temperaturen. Tijdens de landing in Normandië op D-Day en de daaropvolgende opmars door West-Europa droegen duizenden geallieerde soldaten een Thompson. Ook Britse commando-eenheden en de Special Operations Executive, de Britse geheime dienst die verzetsnetwerken in bezet Europa ondersteunde, maakten er veelvuldig gebruik van.
In bezet Nederland speelde de Thompson een bijzondere rol via het verzet. Wapens die door geallieerde vliegtuigen werden gedropt in zogenoemde wapendroppings, belandden soms in handen van ondergrondse groepen die de bezetter saboteerden en onderduikers beschermden. Een Thompson in handen van het verzet was niet alleen een wapen maar ook een symbool van actief verzet tegen de bezetting. Het bezit ervan was levensgevaarlijk: ontdekking door de Duitsers betekende in de meeste gevallen arrestatie, deportatie of executie.
Bij de bevrijding van Nederland in 1944 en 1945 was de Thompson zichtbaar aanwezig in de handen van bevrijdende soldaten. Voor burgers die jaren onder bezetting hadden geleefd, waren de Amerikaanse en Canadese soldaten met hun karakteristieke wapens het gezicht van de vrijheid. De Tommy Gun, met zijn ronde magazijn of rechthoekige patroonhouder, was een van de meest herkenbare elementen van datbeeld.
In museale collecties duikt de Thompson regelmatig op als onderdeel van de uitrusting van bevrijdende soldaten of als dropped wapen uit de verzetsgeschiedenis. Het wapen verbindt de grote militaire operaties van de bevrijding met de persoonlijke verhalen van mensen die onder bezetting vochten voor hun vrijheid.