Verzetshelden is een benaming voor mensen die tijdens de Duitse bezetting in Nederland actief waren tegen de bezetter en het naziregime. Zij hielpen onderduikers, vervalsten persoonsbewijzen, verspreidden illegale kranten, verzamelden inlichtingen, pleegden sabotage of voerden gewapende acties uit. De term โheldโ wordt vaak gebruikt in herdenkingen, maar verzetsmensen hadden uiteenlopende motieven, mogelijkheden en ervaringen.
Sommige mensen sloten zich aan bij georganiseerde netwerken zoals de LO, de Ordedienst, de Raad van Verzet of de Landelijke Knokploegen. Anderen boden incidenteel hulp aan buren, collegaโs of onbekenden. Wie een onderduiker in huis nam, stelde vaak het hele gezin aan gevaar bloot. Koeriers en drukkers konden worden opgespoord; na arrestatie volgden soms gevangenisstraf, deportatie of executie.
Bekende Nederlandse verzetsmensen zijn onder anderen Hannie Schaft, die aan gewapende verzetsacties deelnam, en Walraven van Hall, die geld inzamelde om het verzet te ondersteunen. Hun verhalen laten verschillende vormen van verzet zien: directe confrontatie, ondergrondse organisatie en praktische hulp. De meeste verzetsmensen waren minder bekend en hun werk bleef vaak verborgen.
De herinnering aan verzetshelden helpt zichtbaar maken dat verzet door gewone burgers werd uitgevoerd, maar vraagt ook om aandacht voor de risicoโs en morele dilemmaโs. Mensen moesten beslissen wie zij hielpen en hoe ver zij wilden gaan. Hun verhalen verbinden de geschiedenis van de bezetting met persoonlijke keuzes en de gevolgen die daar voor henzelf en hun omgeving uit voortkwamen.
Rijksdagbrand 1933