Bergen-Belsen was een kampcomplex in Noord-Duitsland dat tijdens de Tweede Wereldoorlog verschillende functies kreeg. Eerst richtte de Duitse Wehrmacht er in 1940 een krijgsgevangenenkamp in. Vanaf 1943 gebruikten de SS en Duitse autoriteiten een deel van het terrein als concentratiekamp. Daar werden onder anderen Joodse gevangenen opgesloten die mogelijk konden worden uitgewisseld tegen Duitse burgers in het buitenland. Later kwamen er steeds meer gevangenen uit andere kampen aan.
De omstandigheden verslechterden sterk toen het Duitse regime terrein verloor en gevangenen op transport zette. Overbevolking, gebrek aan voedsel, water en medische zorg en besmettelijke ziekten veroorzaakten een enorme sterfte. Bergen-Belsen was geen speciaal gebouwd vernietigingscentrum zoals Treblinka of Sobibor, maar tienduizenden mensen stierven er door honger, ziekte en mishandeling. Onder de slachtoffers waren Anne Frank en haar zus Margot, die in 1945 in het kamp omkwamen.
Britse troepen bevrijdden Bergen-Belsen op 15 april 1945. Zij troffen duizenden zieke en uitgehongerde mensen aan en grote aantallen niet-begraven doden. De bevrijders moesten noodhulp organiseren en het kamp wegens epidemieรซn uiteindelijk laten ontruimen en verbranden. De beelden van de overlevenden en de massagraven maakten voor een internationaal publiek zichtbaar wat gevangenschap onder het naziregime betekende.
Bergen-Belsen laat zien dat nazi-kampen niet allemaal dezelfde functie hadden. Het kamp was geen plaats waar mensen alleen werden vastgehouden: gevangenen werden systematisch mishandeld en beroofd van basisvoorzieningen. Het verhaal van het kamp verbindt de Holocaust met gedwongen transporten, instortende bevoorrading en de chaos aan het einde van de oorlog. De naam staat ook voor de taak van herinneringsplaatsen om individuele levens achter de aantallen slachtoffers zichtbaar te houden.
Rijksdagbrand 1933