De bevrijdingsrok, ook wel nationale feestrok of feestrok genoemd, was een patchworkrok die Nederlandse vrouwen na de bevrijding maakten. Het idee kwam van Mies Boissevain-van Lennep, een verzetsvrouw die na de oorlog een kledingstuk wilde verbinden aan de bevrijding en nationale vieringen. De rok werd samengesteld uit lapjes stof, vaak met persoonlijke of lokale betekenis.
Op de rok konden draagsters jaartallen, namen van plaatsen, data of herinneringen borduren. Daardoor werd het kledingstuk een persoonlijke registratie van de oorlogsjaren en de bevrijding. In een tijd waarin textiel schaars was, konden oude stoffen opnieuw worden gebruikt. Een rok was dus tegelijk een creatief werkstuk en een tastbaar teken van herstel en saamhorigheid.
De nationale feestrok werd bedoeld om te dragen tijdens Bevrijdingsdag, Koninginnedag en andere feestelijke momenten. Een registratieprogramma moest ervoor zorgen dat de rokken volgens bepaalde regels werden gemaakt. Niet iedereen deed mee, maar het initiatief werd een voorbeeld van hoe mensen na de oorlog nieuwe rituelen en symbolen vormgaven.
De bevrijdingsrok verbindt grote gebeurtenissen met individuele herinneringen. Een lapje stof of een geborduurde datum kon verwijzen naar een familie, een plaats of een persoonlijk verlies. Als historisch voorwerp laat de rok zien hoe vrouwen en meisjes de bevrijding vierden en hoe schaarse materialen werden hergebruikt. Het maakt de naoorlogse behoefte aan herinnering, herstel en een gedeelde nationale identiteit zichtbaar.
Roofkunst Tweede Wereldoorlog