BMW R75

De BMW R75 was een Duits militair motorrijwiel met zijspan dat tijdens de Tweede Wereldoorlog op grote schaal werd ingezet door de Wehrmacht als verkennings- en verbindingsvoertuig. Het was speciaal ontworpen voor militair gebruik en verschilde fundamenteel van civiele motorfietsen: de zijspan was aangedreven, waardoor het voertuig ook op onverhard terrein, in zand, modder en sneeuw, betrouwbaar kon worden ingezet. Die eigenschap maakte de BMW R75 tot een van de meest veelzijdige lichte voertuigen van het Duitse leger.
Het voertuig werd ontwikkeld in samenwerking met de Wehrmacht en produceerde samen met de vergelijkbare Zündapp KS 750 de ruggengraat van de Duitse gemotoriseerde verkenningseenheden. De BMW R75 had een motor van 745cc, een versnellingsbak met acht versnellingen en een achteruitversnelling, en kon een maximumsnelheid halen van ongeveer negentig kilometer per uur op verharde weg. De zijspan bood ruimte voor een tweede man, die ook een lichtmitrailleur kon bedienen, wat het voertuig inzetbaar maakte als licht gevechtsvoertuig bij verkenningsacties.
In bezet Nederland waren BMW R75’s een vertrouwd gezicht op Nederlandse wegen. Duitse militaire motorrijders gebruikten ze voor het overbrengen van bevelen en berichten, voor patrouilles door steden en dorpen en voor verkenning van routes en posities. Voor de burgerbevolking was het geluid van een naderende militaire motor een teken van alertheid: een motorrijder kon een controle, een arrestatie of een razzia aankondigen.
Bij de terugtrekkende gevechten in 1944 en 1945 werden BMW R75’s ingezet voor verkenning van geallieerde posities en voor het snel verplaatsen van verbindingsofficieren tussen terugtrekkende eenheden. Achtergelaten exemplaren werden na de bevrijding soms tijdelijk gebruikt door geallieerde eenheden of door de eerste Nederlandse gezagsdragers die orde probeerden te herstellen in bevrijde gebieden.
In museale collecties staat de BMW R75 symbool voor de gemotoriseerde mobiliteit van de bezetter, een voertuig dat even herkenbaar was als de Kübelwagen en de Opel Blitz als onderdeel van het dagelijkse beeld van de bezetting.