C ration

Het C-rantsoen was het standaard veldrantsoen van het Amerikaanse leger tijdens de Tweede Wereldoorlog en het voedsel waarmee honderdduizenden soldaten dagelijks leefden tijdens de bevrijding van West-Europa. De C in de naam stond simpelweg voor de derde variant in een reeks militaire rantsoentypes, maar voor de soldaten die ermee moesten leven had de letter een andere betekenis gekregen: compact, consistent en consequent teleurstellend van smaak.
Het C-rantsoen bestond uit een set blikjes die samen een volledige dag aan voedsel bevatten. Een M-eenheid bevatte vleesgerechten zoals vleesbrood, varkensvlees met bonen of kippensoep, terwijl een B-eenheid crackers, snoep, koffiepoeder, suiker en sigaretten bevatte. De blikjes waren klein genoeg om in een uitrustingszak te passen en konden worden verhit boven een kleine veldkachel of een improvisatievuur, maar werden bij gebrek aan tijd of vuur ook koud gegeten. Die koude maaltijd uit een blikje, ergens in een Nederlandse polder of langs een dijkweg, was voor veel Amerikaanse soldaten een van de meest karakteristieke herinneringen aan de bevrijdingsstrijd.
De smaak van het C-rantsoen was berucht onder de soldaten die het aten. Veteranen beschreven het vlees als rubberachtig, de crackers als droog en het geheel als een maaltijd die voedde maar nooit bevredigde. Koken met het C-rantsoen was een kunstvorm op zichzelf: soldaten leerden hoe zij de blikjes het beste konden opwarmen, welke combinaties het minst onaangenaam waren en hoe zij met tabasco of andere kruiden, indien beschikbaar, de smaak enigszins konden verbeteren.
Voor de uitgehongerde Nederlandse burgerbevolking die in de bevrijde gebieden voor het eerst in contact kwamen met Amerikaanse soldaten, was het C-rantsoen iets heel anders dan voor de mannen die het dagelijks aten. Een blikje vlees of een reep chocolade uit het rantsoen van een Amerikaanse soldaat was in de winter van 1944 op 1945 voor veel Nederlanders het beste voedsel dat zij in maanden hadden gekregen. Die asymmetrie, het verschil tussen de soldaat die zijn rantsoen als karig ervoer en de burger die het als een geschenk ontving, illustreert de diepe schaarste die de Hongerwinter had veroorzaakt.