Dog tag

Een dog tag is een klein metalen identiteitsplaatje dat militairen om de nek dragen en waarop persoonlijke gegevens zijn ingegraveerd of gestanst. De naam is Engelstalig en verwijst naar de gelijkenis met een hondenlabel. Tijdens de Tweede Wereldoorlog was het plaatje voor elke soldaat, aan alle zijden van het conflict, standaarduitrusting met één duidelijk doel: identificatie bij overlijden of verwonding.
Het principe was eenvoudig maar de betekenis was zwaar. Op het plaatje stonden naam, rang, legerregistratienummer, bloedgroep en soms religieuze overtuiging vermeld. Bij Amerikaanse soldaten werden standaard twee identieke plaatjes gedragen aan dezelfde ketting. Bij overlijden bleef één plaatje bij het lichaam voor identificatie, het andere ging mee naar de administratie om de dood officieel te registreren en de familie te informeren. Bij de Duitse Wehrmacht werd één ovaal plaatje gebruikt dat bij overlijden kon worden doormidden gebroken: de ene helft bleef bij de gesneuvelde, de andere helft werd ingeleverd bij de militaire administratie.
De dog tag was het antwoord op een van de meest pijnlijke gevolgen van moderne oorlogvoering: de anonimiteit van de dood. Op de slagvelden van de Tweede Wereldoorlog, waar beschietingen, bombardementen en gevechten op grote schaal plaatsvonden, was het zonder identificatie vrijwel onmogelijk om gesneuvelden te herkennen. Het kleine metalen plaatje maakte het mogelijk om een naam te verbinden aan een gevallen soldaat, een essentiële stap voor begrafenis, registratie en de kennisgeving aan nabestaanden.
Bij de bevrijding van Nederland kwamen de dog tags van gesneuvelde geallieerde soldaten terecht in de administratie van militaire begraafplaatsen zoals de Amerikaanse begraafplaats in Margraten, waar meer dan 8.000 Amerikaanse soldaten begraven liggen. Elk graf vertegenwoordigt een naam die dankzij het identiteitsplaatje bewaard is gebleven. Zonder die plaatjes zouden aanzienlijk meer graven anoniem zijn gebleven, met alle pijn van dien voor families die nooit zekerheid zouden hebben gekregen over het lot van hun zoon, broer of vader.
In museale collecties is de dog tag een van de meest persoonlijke objecten uit de oorlog. Kleiner dan een hand, maar direct verbonden met de identiteit van een individueel mens in de meest extreme omstandigheden. Het plaatje herinnert eraan dat achter elk getal in de oorlogsstatistieken een naam schuilt.