Gross-Rosen was een naziconcentratiekamp bij het huidige Rogoลบnica in Polen. Het kamp werd in 1940 opgericht als buitenkamp van Sachsenhausen en werd in 1941 zelfstandig. De ligging naast een granietgroeve was verbonden met dwangarbeid: gevangenen moesten onder zware omstandigheden steen winnen. Later werd het kamp ook een centrum voor oorlogsproductie en ontstond er een groot netwerk van buitenkampen, waar gevangenen voor Duitse bedrijven en de oorlogsindustrie moesten werken.
De gevangenen waren onder meer Joden, Polen, Sovjetkrijgsgevangenen en mensen uit andere bezette landen. Mishandeling, honger, ziekte en uitputtend werk veroorzaakten veel sterfte. Toen het Rode Leger in 1945 naderde, werden gevangenen uit Gross-Rosen en de buitenkampen op transport gezet. Veel mensen moesten tijdens de winter te voet verder, in zogenaamde dodenmarsen; wie achterbleef of niet verder kon, liep groot gevaar.
Sovjettroepen bereikten het hoofdkamp in februari 1945, nadat een groot deel van de gevangenen was weggevoerd. De geschiedenis van Gross-Rosen toont hoe het concentratiekampsysteem zich uitbreidde en steeds nauwer werd verbonden met de Duitse oorlogsproductie. Dwangarbeid was geen losstaand onderdeel van de oorlogseconomie, maar werd uitgevoerd binnen een systeem van gevangenschap en geweld waarin levens van mensen doelbewust werden opgeofferd.
Rijksdagbrand 1933