Witold Pilecki (1901โ1948) was een Poolse officier en verzetsman. In 1940 bood hij zich vrijwillig aan om door de Duitsers te worden opgepakt en naar Auschwitz te worden gestuurd. Daar gebruikte hij de schuilnaam Tomasz Serafiลski. Zijn doel was informatie te verzamelen, contact tussen gevangenen te organiseren en een verzetsnetwerk op te bouwen.
In het kamp hielp Pilecki een geheime organisatie opzetten. Via koeriers en berichten die uit Auschwitz werden gesmokkeld, bereikte informatie over de omstandigheden en Duitse misdaden de Poolse ondergrondse en de regering in ballingschap. Pilecki schreef rapporten waarin hij melding maakte van terreur en massamoord. Zijn verslaggeving was een belangrijke vroege bron over wat zich in het kamp afspeelde.
In de nacht van 26 op 27 april 1943 ontsnapte hij met twee andere gevangenen. Daarna bleef hij actief in het Poolse verzet en nam hij in 1944 deel aan de Opstand van Warschau. Na de oorlog verzamelde hij in het door de Sovjet-Unie gesteunde Polen informatie over de nieuwe machthebbers. De communistische veiligheidsdienst arresteerde hem in 1947. Na een politiek proces werd hij in mei 1948 geรซxecuteerd.
Pileckiโs geschiedenis verbindt de ondergrondse strijd tegen de Duitse bezetting met het latere verzet tegen het communistische regime. Zijn vrijwillige gevangenschap in Auschwitz was een uitzonderlijke poging om van binnenuit informatie te verzamelen en mensen te organiseren.
Rijksdagbrand 1933