De bevrijding van Nederland vond plaats in fasen, van de geallieerde opmars in het zuiden in september 1944 tot de Duitse capitulatie in mei 1945. Na de landingen in Normandiรซ trokken geallieerde legers via Frankrijk en Belgiรซ richting Nederland. In september 1944 bevrijdden zij delen van Limburg en Noord-Brabant. Operatie Market Garden, bedoeld om via Arnhem een snelle route naar Duitsland te openen, slaagde niet volledig. Daardoor bleef een groot deel van Nederland bezet.
In het najaar van 1944 vochten Canadese, Britse en andere geallieerde eenheden om de Scheldemonding en de toegang tot de haven van Antwerpen. Die haven was nodig om de legers aan het front te bevoorraden. De strijd kostte veel levens en veroorzaakte schade aan dorpen, wegen en dijken. In de winter die volgde leed vooral het westen van Nederland onder ernstige voedsel- en brandstoftekorten. De Hongerwinter bracht ziekte, kou en sterfte onder burgers.
In het voorjaar van 1945 rukten geallieerde legers verder op. Canadese troepen speelden een grote rol bij de bevrijding van Noord- en West-Nederland. Op 5 mei 1945 werden de Duitse troepen in Nederland formeel tot capitulatie gebracht. De bevrijding betekende dat de bezetting eindigde, maar bracht niet meteen herstel. Wegen, spoorlijnen, bruggen en havens moesten worden hersteld en families zochten naar vermisten en gedeporteerden.
Voor inwoners was bevrijding een mengeling van vreugde, verlies en onzekerheid. Mensen keerden terug uit onderduik, gevangenschap of evacuatie, terwijl anderen ontdekten dat hun familie was vermoord of verdwenen. Ook in West-Friesland en rond Medemblik kwam de bevrijding pas aan het einde van de oorlog. De geschiedenis laat zien hoe militaire opmars, infrastructuur en bevoorrading samenhingen met het dagelijks leven en met de lange nasleep van vijf jaar bezetting.
Operatie Crossbow