Oorlogsmusea in Nederland verzamelen en presenteren voorwerpen, documenten en persoonlijke verhalen over oorlog en bezetting. Veel musea richten zich op de Tweede Wereldoorlog, maar hun onderwerpen verschillen: van de Duitse invasie en bezetting tot verzet, vervolging, de Holocaust, militaire operaties, bevrijding en de oorlog in Nederlands-Indiรซ. Regionale musea laten zien hoe landelijke gebeurtenissen uitwerkten op een bepaalde stad of gemeenschap.
Een uniform, distributiebon, verzetskrant of beschadigd gebruiksvoorwerp kan grote historische vragen oproepen. Wie gebruikte het, onder welke omstandigheden en wat vertelt het over keuzes, schaarste of gevaar? Musea verbinden materiรซle objecten met bronnen en getuigenissen. Daardoor wordt duidelijk dat oorlog niet alleen bestond uit veldslagen, maar ook het dagelijks leven van burgers en gezinnen veranderde.
De manier waarop musea de oorlog tonen, is zelf ook in ontwikkeling. Getuigen die de bezetting meemaakten verdwijnen, waardoor collecties, archieven en zorgvuldig vastgelegde herinneringen belangrijker worden. Tegelijk bespreken musea hoe propaganda, uitsluiting en geweld mogelijk werden en hoe mensen daarop reageerden. Oorlogsmusea zijn daarom plaatsen voor onderzoek en gesprek, waar bezoekers historische feiten kunnen verbinden met vragen over vrijheid, verantwoordelijkheid en de gevolgen van oorlog.