Kriegsmarine

De Kriegsmarine was de marine van nazi-Duitsland tijdens de Tweede Wereldoorlog en omvatte onderzeeërs, oppervlakteschepen en kustartillerie. Hoewel de Kriegsmarine in omvang en slagkracht nooit kon concurreren met de Royal Navy of de Amerikaanse marine, speelde zij een strategisch cruciale rol in de strijd om de Atlantische aanvoerlijnen en had zij een directe invloed op de bezetting van Nederland en de bevrijding die volgde.
Het meest gevreesde wapen van de Kriegsmarine was de U-boot, de onderzeeër die in de vroege oorlogsjaren verwoestende aanvallen uitvoerde op geallieerde konvooien in de Atlantische Oceaan. In de periode die later bekend werd als het eerste gelukkige tijd voor de U-bootbemanningen, van 1940 tot 1942, werden miljoenen tonnen aan geallieerde scheepsruimte tot zinken gebracht. Die verliezen bedreigden de aanvoer van voedsel, brandstof en militair materieel naar Groot-Brittannië en daarmee de hele geallieerde oorlogsinspanning. Pas door de ontwikkeling van betere onderzeebootbestrijding, betere radar en langeafstandspatrouillevliegtuigen konden de geallieerden de U-bootdreiging terugdringen.
In Nederlandse wateren was de Kriegsmarine actief als bewaker van de kustlijn en de belangrijke zeeroutes. Vanuit Nederlandse havens als Den Helder, IJmuiden en Vlissingen opereerden mijnenleggers, torpedoboten en patrouillevaartuigen die de Nederlandse kust controleerden en de toegang tot de Noordzee bewakten. Die aanwezigheid maakte de zee rondom Nederland tot een gevaarlijk gebied voor iedereen die probeerde het bezette land te verlaten of te bereiken.
Bij de bevrijding speelde de Kriegsmarine een indirecte maar belangrijke rol via de mijnenvelden die zij had aangelegd in de Westerschelde en de Noordzee. Na de bevrijding van Antwerpen in september 1944 kostte het weken van mijnenvegen voordat de eerste geallieerde konvooien veilig de haven konden bereiken. Die mijnen, aangelegd door de Kriegsmarine als laatste verdedigingsmaatregel, vertraagden de geallieerde bevoorrading en daarmee de bevrijding van Nederland.