Operatie Amherst

Operatie Amherst was een geallieerde luchtlandingsoperatie die plaatsvond in de nacht van 7 op 8 april 1945 in de provincies Drenthe en Groningen, als onderdeel van de eindoffensief om Noord-Nederland te bevrijden. Het was een van de laatste grote luchtlandingsoperaties van de Tweede Wereldoorlog in West-Europa en een operatie waarbij Franse para’s een hoofdrol speelden, een detail dat vaak wordt vergeten in de Nederlandse herinneringscultuur die de bevrijding van het noorden vooral associeert met Canadese grondtroepen.
Meer dan 700 para’s van de Franse 2e en 3e Regiment de Chasseurs Parachutistes werden in de nacht gedropt over een breed gebied in Drenthe en Groningen. Hun opdracht was veelvoudig: bruggen bezetten en beschermen om te voorkomen dat de Duitsers ze zouden opblazen, communicatielijnen verstoren, de terugtrekkende Wehrmacht in verwarring brengen en de opmars van de Canadese grondtroepen die van het zuiden oprukten vergemakkelijken. De para’s werden gedropt in kleine groepen verspreid over een groot gebied, wat de coördinatie bemoeilijkte maar ook de verwarring bij de Duitsers vergrootte.
De operatie verliep niet zonder problemen. Sommige groepen landden op de verkeerde plek, communicatie tussen de verspreide eenheden was moeilijk en de Duitse tegenstand was op sommige punten heviger dan verwacht. Toch slaagden de Franse para’s er in belangrijke doelen te bereiken en vast te houden totdat de Canadese grondtroepen arriveerden. Bij plaatsen als Groningen, Assen en Veendam speelden de para’s een rol in de gevechten die de laatste bezettingsweken van Noord-Nederland kenmerken.
Voor de bevolking van Drenthe en Groningen, die al die jaren van de bezetting relatief ver van de grote oorlogsgebeurtenissen hadden geleefd, was de plotselinge aanwezigheid van Franse para’s in hun dorpen en op hun weilanden een onwerkelijke maar hoopvolle ervaring. De bevrijding die zij zo lang hadden verwacht, kondigde zich aan met mannen die uit de nachtelijke hemel vielen en Frans spraken in een land waar zij nooit eerder waren geweest.